Het asbestattest in mede-eigendommen: wat zijn de verplichtingen?

In Vlaanderen zijn naar schatting nog circa 2,8 miljoen woningen en gebouwen voorzien van asbesthoudende materialen. Vooral gebouwen die opgetrokken zijn tussen 1955 en 1985 bevatten aanzienlijke hoeveelheden asbest in dakbedekking (golfplaten, leien), leidingisolatie, vloerbekleding en schoorsteenkanaalwanden.

Om de volksgezondheid te beschermen heeft de Vlaamse Regering het Actieplan Asbestafbouw 2040 ingevoerd. Het doel: tegen 2040 moet Vlaanderen volledig asbestveilig zijn.

Voor appartementsgebouwen (bouwjaar 2000 of ouder) gelden specifieke mijlpalen:

• Sinds 23 november 2022: Bij de verkoop of overdracht van een individueel appartement is een asbestattest van het private kavel wettelijk verplicht vóór het ondertekenen van het compromis.
• Vanaf 2025: Het asbestattest voor de gemeenschappelijke delen van alle appartementsgebouwen (met bouwjaar vóór 2001) wordt verplicht. Syndici moeten dit attest ter beschikking stellen van alle mede-eigenaars.
• Tegen 2032: Iedere gebouweigenaar van een pand gebouwd voor 2001 moet over een geldig asbestattest beschikken, ongeacht of er sprake is van verkoop.
• Tegen 2034: Verplichte verwijdering van de meest risicovolle asbesttoepassingen (zoals ongebonden isolatie rond leidingen) in overheids- en openbare gebouwen.

Tijdens de inspectie maakt de deskundige een duidelijk onderscheid:

• Hechtgebonden asbest (vast): De asbestvezels zitten stevig verankerd in een dragermateriaal zoals cement (bijvoorbeeld golfplaten, buizen of gevelbekleding). Zolang het materiaal onbeschadigd is en niet wordt bewerkt (boren, schuren, zagen), komen er nauwelijks schadelijke vezels vrij.
• Niet-hechtgebonden asbest (los): De vezels zitten los of zijn gebonden met zwakke bindmiddelen (bijv. gipsisolatie rond verwarmingsbuizen, asbestkoord in kacheldeuren). Bij de minste trilling of beschadiging komen kankerverwekkende microvezels vrij in de binnenlucht. Dit vormt een acuut gezondheidsrisico en moet met prioriteit worden gesaneerd.

Een geldig asbestattest kan uitsluitend worden opgemaakt door een gecertificeerd asbestdeskundige inventarisatie (ADI), erkend door de OVAM. De deskundige volgt een vast inspectieprotocol:

1. Grondig plaatsbezoek en visuele inspectie van alle toegankelijke gemeenschappelijke lokalen (stookplaats, keldergangen, traphal, liftschacht, daken).
2. Punctuele monsternames van verdachte materialen, die worden geanalyseerd in een erkend laboratorium.
3. Invoer van alle bevindingen in de centrale databank van de OVAM, waarna het officiële asbestattest automatisch wordt afgeleverd.

Het asbestattest voor gemene delen is geen vrijblijvend advies, maar een wettelijke vereiste die tijdig moet worden ingepland. Trema ontzorgt de syndicus met een snelle, professionele inventarisatie en geeft duidelijk advies over veilige beheersmaatregelen.